تبلیغات
علوم باغبانی - استویا تا 250 برابر شیرینتر از قند!!!!!!!!!

امروز:

استویا تا 250 برابر شیرینتر از قند!!!!!!!!!

» نوع مطلب : گیاهان دارویی ،

خواص شیرین كنندگی قند استویا

 

ماده ی شیرین كننده ی استویا كه به استویوزید معروف است, كالری زا نیست و در سیستم گوارش جذب نمی شود. این ماده تا 250 برابر شیرین تر از ساكارز است كه بسته به نوع گیاه پایه، طول روز و روش تولید، بین 20-5 % در گیاه تولید می شود. شیرینی برگهای خشك گیاه 30 برابربیشتر از ساكارز است. چهار نوع گلوكوزید استویول اصلی در استویا شناسایی شده است:
rebaudioside A, rebaudioside C, stevioside, dulcoside A .

این مواد نسبت به ساكارز بین 250 - 40 برابر شیرین تر اند. نسبت تولید این مواد در گیاه متغیر است.

مقدمه

استویا Stevia rebaudiana Bertoni ،گیاهی از تیره مرکبان Compositae ، علفی و حساس به سرما ست. گیاه دارای برگهای كوچك است كه به صورت متناوب روی ساقه قرار گرفته اند. بهترین دمای رشد این گیاه 30-15 درجه سانتیگراد است. با کوتاه شدن روز و سرد شدن هوا شرایط گلدهی فراهم می شود. گلها كوچك، سفید و در قسمت میانی بنفش كمرنگ اند كه به صورت خوشه ای روی ساقه ظاهر می شوند. این گیاه خود ناسازگار است و گرده افشانی گلها توسط باد و حشرات انجام می گیرد. گرده گلهای آن می تواند بسیار آلرژی زا باشد. دانه آن یك فندقه كوچك سبك و كركدار است كه توسط باد جا به جا می شود. ازدیاد گیاه در طبیعت عمدتآ از طریق بذر صورت می گیرد(3,5).
تحقیقات نشان داده است كه مشكل جوانه زنی بذر استویا به علت پوكی بذر است. اجرای گرده افشانی مصنوعی به عملكرد تولید بذر كمك می كند(3 ). در صورت در دست داشتن ارقام مرغوب می توان گیاه را به صورت قلمه یا ازدیاد كلونی در شرایط درون شیشه (
in vitro ) نمود. استویا یك گیاه روز كوتاه است و معمولأ مانند یك زراعت یكساله به روش نشاكاری كشت می شود.
در کشورهای تولید کننده، معمولاً گیاهان مورد نیاز از بذر تولید می شوند زیرا قیمت نشای استویا زیاد است . با این حال تهیه قلمه ریشه دار به دلیل نیاز به انتخاب بوته های حاوی قند بیشتر رونق دارد. زمان لازم برای تولید نشا از بذر در 8-7 هفته است و کشت گیاهچه ها در شرایط مزرعه در ماه اردیبهشت – خرداد انجام می شود.
تولید قند در طول روز باید در تابستان انجام و معمولا برداشت در ماه مهر اجرا می شود. در کشت گلخانه ای می توان دوره رشد را با افزایش طول روز طولانی تر کرد.

تاریخچه

گیاه استویا نخستین بار در دره ریو ماندی RioMonday در شمال شرقی كشور پاراگوﺋه شناخته شده است. اروپاییان در سال 1888توسط برتونی M.S.Bertoni با گیاه استویا آشنا شدند. مهمترین کشورهای تولید كننده استویا : ژاپن. چین. تایوان. كره. برزیل. مالزیا و پاراگوﺌه هستند. مهمترین اهمیت اقتصادی آن به عنوان یك ماده شیرین كننده طبیعی در جایگزینی شیرین كننده های مصنوعی (آسپارتان و سدیم ساخارین) است. اما مهمترین عامل بازدارنده در گسترش تجارت این ماده، عدم صدور مجوز مصرف آن در مواد غذایی در آمریكا است(2) .

خواص شیرین كنندگی قند استویا

ماده ی شیرین كننده ی استویا كه به استویوزید معروف است, كالری زا نیست و در سیستم گوارش جذب نمی شود. این ماده تا 250 برابر شیرین تر از ساكارز است كه بسته به نوع گیاه پایه، طول روز و روش تولید، بین 20-5 % در گیاه تولید می شود. شیرینی برگهای خشك گیاه 30 برابربیشتر از ساكارز است. چهار نوع گلوكوزید استویول اصلی در استویا شناسایی شده است:
rebaudioside A, rebaudioside C, stevioside, dulcoside A .

این مواد نسبت به ساكارز بین 250 - 40 برابر شیرین تر اند. نسبت تولید این مواد در گیاه متغیر است.
تا كنون
rebaudioside A بهترین كیفییت (شیرینی) را در میان انوع دیگر د اراست و افزایش نسبت این تركیب در گیاه از اهداف به نژادی استویا می باشد. این مواد در 9-3 = pH و تا دمای زیاد (100درجه سانتیگراد) ثابت می مانند، تخمیر نمی شوند و رنگ آن در اثر پخت تغییر نمی كند. به این دلایل دارای طیف وسیعی از كاربردها در فرآورده های خوراكی دارند.
تحقیقات زیادی در ارتباط با استخراج و خالص سازی شیرین كننده های موجود در برگ خشك شده گیاه استویا انجام شده است. عمل استخراج در درجه حرارت های 25-0 درجه سانتی گراد قابل اجراست. اما برای خارج كردن تركیبات تلخ می توان از درجه حرارت بین 6-2 درجه سانتی گراد استفاده نمود. نسبت برگ گیاه به حلال را بین03/0 -01/0 وزنی كنترل می كنند. برای خالص سازی تركیبات استخراج شده معمولأ از دو ستون تبادل یونی استفاده می شود. برای خالص سازی
rebaudiosideA كه شیرین ترین تركیب است, می توان از میكرو فیلتر استفاده نمود (2,4,6).

انواع استویا

پنج نوع گیاه استویا وجود دارد که قند یک نوع آن Stevia rebaudiana Bertoni درکشورهای ژاپن، کره و چین پاراگوئه و بسیاری کشور های دیگر در محصولات غذایی و در آمریکا و کانادا درتهیه مواد خوراکی رژیمی مجاز است. در حال حاضر در ژاپن مصرف سالیانه قند استویوزید stevioside 50 تن به ارزش 220 میلیون دلار کانادا است. پیش بینی می شود در آینده به طور کلی به منظور حفظ سلامت انسان از مخلوط چند نوع قند از جمله قند های غیر کالری زا در تهیه محصولات غذایی استفاده خواهد شد و شیرین کننده های جدید بازار خوبی خواهند داشت. اجرای تحقیقات، کشت و تولید استویا و فرآورده های شیرین غیر کالری زای آن مورد توجه کشورهای جهان قرار دارد. کشور چین، طرح بزرگی برای تولید استویا درسطح وسیع در دست اجرا دارد.

روش تولید محصول

استویا یك گیاه روز كوتاه است و معمولآمانند یك زراعت یك ساله كشت می شود. بذر گیاه در شرایط گلخانه ای كشت و نشا ها پس از 6تا 7 هفته، به مزرعه انتقال داده می شوند. ارتفاع آن در شرایط مطلوب رشد به 100 سانتی متر می رسد. زمان گلدهی بستگی به رقم پس از 104-54 روز از تاریخ كشت است. در موطن اصلی استویا دمای روز و شب بین 43-21 درجه سانتی گراد و بارندگی تا 1375 میلی متر در سال است. .گیاه در پایان فصل، پیش از به گل رفتن، یكجا برداشت می شود.
بذر استویا به دلیل عدم تلقیح در صد پوکی زیاد دارد. اما بذر مرغوب استویا جوانه زنی خوبی دارد (قیمت 350$ کانادا برای هر گرم). هزینه تولید گیاه از بذر ارزان تر از خریداری نشای آن است که به قیمت هر عدد 7-63/0 $ کانادا به فروش می رسد. علاوه بر این، نشای گیاه استویا حمل و نقل را به خوبی تحمل نمی کند از این رو توصیه می شود تولید گیاهان در محل پیش بینی و از کشت بذر آغاز شود.
در شرایط آب و هوایی کشورهایی چون کانادا (
Ontario)در هر هکتار کشت استویا حدود 3000 کیلو گرم محصول سبز ( برگ و ساقه ) به دست می آید که هر گرم آن دارای105 میلی گرم قند stevioside است . بهترین کیفیت قند در برگ استویا تولید می شود. اصلاح این گیاه می تواند میزان تولید قند را به دو برابر برساند1 .

 

 

 

ارزش اقتصادی تولید استویا

دوره رشد گیاه در شرایط غیر بومی یک یا دو سال است. سال دوم عملکرد بهتر دارد. پس از آن نشای جدید کاشته می شود.
در کانادا با توجه به هزینه کشت استویا (8500 دلار در هکتار) و 30-20 گرم وزن برگ در هر بوته برای اقتصادی بودن کشت می بایست 2200 کیلوگرم در هکتار برگ حاوی قند استویوزید
Stevioside
تولید شود. در اغلب کشورهای تولید کننده محصول سبز ، ترکیبات قندی آن را نیز فرآوری می شود..
معموﻷ تولید کننده ترجیح می دهد خود مبادرت به خشک کردن برگ ، تهیه پودر و عصاره برگ بنماید تا از قیمت محصول نهایی آن بهره مند گردد. فروش محصول برگ پس از خشک کردن برای فرآوری نیز متداول است.

فرآورده های استویا و تولید کنندگان فرآورده های رژیمی در آمریکا

Table 1

Some Commercially Available Stevia Products in the U.S.

 

Suggested "Dose"

Type

Manufacturer

Product Name

-

Crystals

At Steviaa

Sweetvia

Minute quantity

Powder

Life Extension Foundationb

Stevia Extract

-

Powder

JAJA Group, Inc.c

JAJ Stevioside

-

Liquid

Baar Products, Inc.d

Stevia Liquid Extract

-

Liquid Concentrate

SteviaNOWe

Stevia Dark Liquid Concentrate

-

Powdered Extract

SteviaNOW

Stevia Pure Powder Extract

-

Tablets (100–400 mg)

SteviaNOW

Stevia Tablets

 

A - At Stevia LLC, P.O. Box 80253, Valley Forge, PA 19484

B - Life Extension Foundation, 995 SW 24th Street, Fort Lauderdale, FL 33315

C - JAJA Group, Inc., 8787 Southside Blvd # 4813, Jacksonville, FL 32256

D - Baar Products, Inc., P.O. Box 60, Downingtown, PA 19335

E - SteviaNOW, P.O. Box 812, Shrub Oak, NY 10588

 

انواع استویا

پنج نوع گیاه استویا وجود دارد که قند یک نوع آن Stevia rebaudiana Bertoni درکشورهای ژاپن، کره و چین پاراگوئه و بسیاری کشور های دیگر در محصولات غذایی و در آمریکا و کانادا درتهیه مواد خوراکی رژیمی مجاز است. در حال حاضر در ژاپن مصرف سالیانه قند استویوزید Stevioside 50 تن به ارزش 220 میلیون دلار کانادا است. پیش بینی می شود در آینده به طور کلی به منظور حفظ سلامت انسان از مخلوط چند نوع قند از جمله قند های غیر کالری زا در تهیه محصولات غذایی استفاده خواهد شد و شیرین کننده های جدید بازار خوبی خواهند داشت. اجرای تحقیقات، کشت و تولید استویا و فرآورده های شیرین غیر کالری زای آن مورد توجه کشورهای چهان قرار دارد. کشور چین، طرح بزرگی برای تولید استویا درسطح وسیع در دست اجرا دارد.

امکان کشت گلخانه ای استویا در ایران

در کشور ما ایران، شرایط دما و نور کافی برای کشت گیاه استویا مساعد است و امکانات برای تولید فرآورده های غذایی از قند گیاه وجود دارد، اما خاک مناسب برای کشت استویا باید دارای شوری پایین باشد. این امر موجب می شود تا مناطق محدودی برای کشت این گیاه در ایران فراهم باشد. بهترین شرایط از نظر نوع خاک و اقلیم، مناطق توتون کاری کشور است و جایگزین بسیار با صرفه ای برای آن خواهد بود. اما در حال حاضر، کشت گلخانه ای و ترجیحأ در شرایط هایدروپونیک راه حل پیشنهادی برای تولید استویا در ایران است که باید با توجه یه نکات زیر برنامه ریزی شود:

1.استفاده از بذر مرغوب برای تولید اقتصادی گیاهان با درصد قند استویوزید بیشتر در برگ

2.ایجاد شرایط رشد مطلوب در گلخانه

 

کشت گلدانی این گیاه درکشورهای دیگر اجرا می شود و با توجه به نتایج به کارگیری سیستم آب کشت در تحقیقات انجام شده در ایران، تولید این گیاه در گلخانه هایدروﭘﻮنیک قابل اجرا خواهد بود.
آنچه که در راه اندازی و بهره برداری از سیستم کشت بدون خاک یا هایدروﭘﻮنیک اهمیت زیاد دارد این است که پیش از شروع به تولید پیش بینی دوره آموزش کارکنان اجرا شده باشد.
موفقیت در این تکنیک تولید نیازمند به فراگیری صحیح و کسب مهارت است. علاوه بر این ، معرفی خواص محصول و ایجاد بازار فروش و همچنین امکان صادرات فرآورده ها آن نیاز به توجه و پایه ریزی خواهد داشت.

 

منبع: http://nya.ir/home/index.html


نوشته شده در : سه شنبه 6 بهمن 1388  توسط : ابراهیم اوجاقی.    نظرات() .

افسانه
شنبه 19 مهر 1393 12:25 ب.ظ
با سلام
stevia Reb-A97% چه مزیت هایی به انواع دیگر استویا دارد؟
باتشکر
مهرداد
دوشنبه 6 آبان 1392 04:27 ب.ظ
mamnoon az maghaleye khobet agar etelai darmorede chegonegie estekhraje esteviosid dari baram bezar.mer30
مصطفی ترابی
پنجشنبه 17 اسفند 1391 12:27 ق.ظ
دوست دارم روی استویا در گیلان همکاری کنم حتی اگر بعنوان پروژه تحقیقاتی باشد
Vahdan
پنجشنبه 18 اسفند 1390 05:30 ب.ظ
درود فراوان.
قیمت نهال (بوته) یکساله استویا چه حدود قیمتی دارد؟
نشای آن جقدر قیمت دارد؟
در صورت تمایل به دادن اطلاعات، ایمیل بنده:
vahdan_urban@yahoo.com می باشد.
با سپاس.
زنگی
شنبه 10 اردیبهشت 1390 11:30 ق.ظ
سلام باید بگم این گیاه در شمال کشور مثل گیلان و مازندران میتونه در فضای ازاد کشت بشه و الانم تو مازندران برای اولین بار دارم اینکارو میکنم و تا یک ماه دیگه گیاهو به مزرعه انتقال میدم و البته علاوه بر گیلان در اصفهان هم این گیاه و شرکت گز سکه تولید میکنه
ehsan
چهارشنبه 7 اردیبهشت 1390 12:31 ب.ظ
ممنون
خیلی مفید بود
با اجازه ازش استفاده میکنم
گلساران شمال
شنبه 25 دی 1389 09:42 ب.ظ
دوست عزیز، گیاه استویا در ایران می تواند در منطقه شمال، یعنی استان های گیلان و مازنداران و قسمتی از استان گلستان در فضای آزاد کشت شود.
شرکت گلساران شمال اولین تولید کننده برگ خشک گیاه استویا در ایران این گیاه را حوالی شهر رشت تولید می کند.
سجاد خسروپور
جمعه 5 شهریور 1389 09:54 ب.ظ
با تشکر اقای اوجاقی در مورد اقلیم آذربایجان غربی شهرستان سلماس برای تولید استویا چه نظری دارید ؟
Mahdi
جمعه 16 بهمن 1388 01:48 ب.ظ
very good
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر